21 Aralık 2011 Çarşamba

Biliyordum!!

Evet, bir makale buldum ki benim tezimin kalbini çıkarmış, ellerine almış, evirmiş çevirmiş.. Hem de bunları ben tezimi yazmadan evvel yapmış! Olsun, eminim benim sorunsalımdan farklı bir noktadır; o benim olacak! Şöyle ki, Theatre Workshop grubunun son politik dönem oyunlarından The Other Animals oyununu expresyonist tiyatronun politik söylemi çerçevesinde ele alan bir makale bu. Bunu bir an evvel bir yerlerden indirip okumam gerekli. Neden ekspresyonist tarafa yakın olduklarını gayet iyi kurgulayabiliyorum kafamda. Kom. partinin analizlerinden kaçınmaya çalıştıkları için. gerek politik, gerekse estetik söylemlerinin o partininki ile sınırlanmasını istemediklerinden..  ee şimdi Brit. Com. partisinin toplumsal/sanatsal/edebi analizlerini araştırmak nasıl bir fikir? en azından ekspresyonist dramaya yaklaşımlarını. hmm. bu not edile..

13 Kasım 2011 Pazar

Our emphasis on a working-class audience

'A far as we were concerned, experiment was merely a part of our social and political commitment; it was a tool which would make the theatre more capable of dealing with the reality of the world we were living in. Our emphasis on a working-class audience was part of that reality. We were not concerned with philanthrophic gestures or with demonstrating that our hearts were in the right place. We needed a working class audience to survive; without it there could be no real development, the theatre coud never be anything more than a charming toy. How in the world could anyone possibly build a great theatre unless one identified with and drew sustenance from the people, who, in our society, produce wealth - the working class?'

s.48.  

'We could no longer afford...'

'Lysistrata opened at the Lesser Free Trade Hall at the time Chamberlain and Daladier were preparing to hand Czechoslovakia over to Hitler and the excitement of our play was lost in the rising tide of fear and confusion which accompanied that episode. We were consumed with a terrible sense of urgency and felt we could no longer afford the luxury of producing plays which didn't make an immediate and specific political statement about the danger confronting us all. The oblique parallels of Schweik and Fuente were all very well but the world was racing headlong towards disaster and we had passed the point where events could be influenced by a reference to the Peloponnesian War or even to that other war which had given birth to Schweik. It's nt enough, we said, to have plays which make a generalised exposure of the nature of Capitalism, they must have specific objectives and they must be about events which are taking place now. IT WASN'T ABOUT HAVING LESS ART AND MORE POLITICS, BUT OF HAVING MORE CEARLY STATED POLITICS AND MORE POWERFUL ART. The better the politics, we reasoned, the better the art and the nearer we would be to achieving our goal of a goal of a truly popular theatre.'

12 Kasım 2011 Cumartesi

Bir manifesto:

The Theatre Workshop'un evriminden bir dönem olarak Theatre Union'ın kuruluş manifestosu:

(Agitprop to Theatre Workshop, Political Playscripts, 1930-50, eds. Howard Goorney & Ewan macColl. Manchester : Manchester University Press, 1986, s. xxxix)

'We live in times of great social upheaval; faced with an ever-increasing danger of war and fascism, the democratic people of the world have been forced into action. Their struggle for peace and progress manifests itself in many forms and not the least important of these is the drama.

Theatre Union is Manchester's contribution to the forces of democracy. It has set itself in the task of establishing a complete theatre unit consisting of producers, actors, writers, artists and technicians, which will present to the widest possible public, and particularly to that section which has been starved theatrically, plays of social significance. When the censorship of the period makes it impossible for such productions to be open to the general public, they will be given to private audiences of Theatre Union members. All that is most vital in the repetoire of the world's theatre will find expression on the stage of Theatre Union.

It has been said that ever society has the theatre it deserves; if that is so, then Manchester, one of the greatest industrial and commercial centres in the world, deserves only the best. It is for the people of Manchester to see that Theatre Union's goal is attained. Theatre Union intends that its productions will be made accessible to the broadest possible mass of people in the Manchester district, and consequently it appeals to all Trade Unions and all parties engaged in the struggle for peace and progress to become affiliated immediately.'

'This manifesto was stil hot from the press when Spain was plunged into civil war. ..'

İşte böyle..  my heart goes out to these souls...

Gelişmeler

Gelişmeler güzel!
Son derece önemli 3 tane kitabı buldum konumla ilgili:
The Theatre Workshop Story, Howard Goorney
From Agitprop to Theatre Workshop,Political Play Scripts, Goorney, MacColl,
diğeri Hacettepe kütüphanesinden bizimkine gelmiş, şu an adını hatırlayamıyorum, ama İngiltere ve Amerika'da 19. yy sonundan itibaren başlayan işçi tiyatrosu hareketinin kitabı!!

bunları British Library'nin 'Integrated Catalogue' taramasından buldum. BL gönderemedi, hepsi okuma odasındaymış, halbuki pek çok kaynağı pdf olarak yolluyorlar. Ama tarama sonucu ulaştığım sayfa amazon.co.uk'ye yönlendiriyor! Bakar mısınız!! ama bin köpekbalığı lanetini yıktığım andır:

AMAZON TR'ye OKUNMUŞ KİTAP YOLLAMIYOR ARTIK DİYE YILLARIMI İÇ ÇEKEREK GEÇİRDİM!

meğersem, amazon market place'de biri yollamazsa öbürü yollarmış!! e güzel kızım, listede alttaki satıcıya da bakaydın ya! en tepedeki yollamıyor, ama onun altındaki yolluyor işte!!
OOOOOOOH; kim tutar beni, Joni Mitcel CD'si bile aldım kullanılmış olarak! yenisi 8 £ iken bu yaklaşık 3£, postası bedavaya geldi denir buna!!
bakalım nasıl çıkacak, ama ben güveniyorum bu İngilazlara! bir sempatim var yani :))

Ama hala shortbread alamıyorum! snıfff.. Marks and Spencer ne zaman getirmeye başlar acaba..
sevgiler, kolaylıklar, sizin de bin köpekbalığı lanetleriniz kırılsın böyle inşallah!!

27 Ekim 2011 Perşembe

M.artha G..raham'la sorunum ne?

Yukardaki noktalama bozukluğunun arama motorlarına karşı bir tedbir olduğunu belirteyim. evet, bazı ayarları düzelterek bunu önlemek mümkün ama ben bunla uğraşamayacak kadar bezgin olduğum için bu tür işkencelere katlanıyorum!

Bu akşam seyrettik MG dans grubunu arkadaşımla. Yarıda da çıktık, üzgünüz. Sakın bunu snobluk olarak düşünmeyin. Biz görmek istediğimizi gördük. Merakımızı giderdik. Çok kısaca şöyle diyeyim:

Yönetmenin hareket halindeki insan vücudunu ne için kullandığı benim için önemli. MG dansçıları ne için kullanıyor? Neye araç ediyorlar bedenlerini, tekniklerini? Neyi anlatıyorlar? BU şey insan bedeniyle anlatılabilecek bir şey midir?O kafesteki kuşun şarkısına katılabilecek bir şey midir? O canı, canlı bedeni görüp, bir haz anında anlattığı şeyi tanıyıp, tanımlayıp "hah işte, bu- önümde gerçekleşiyor" diyebileceğimiz bir şey midir?

Benim MG dans koreografisinde gördüğümle vereceğim cevap: hayır.
Peki bir aşkınlık var mı? hayır

soyut. biçimci. dışavurumcu.
diyebileceğim şimdilik bu gibi. mutlaka daha denecek şey var ama şimdilik bu olsun.
sevgiler

10 Temmuz 2011 Pazar

makale gitti, fulbright da tamam.. sıradaki..!?

Bunların altına daha başka şey yazmalı mı bilmiyorum.
Makalemi her hangi hakem okuduysa minnettarım, bir sürü yerini derledim, topladım, eh biraz içime siner hale geldi, biraz daha odaklandı belli bir noktaya, 10 tane başlık önermekten çok.. Hakem acaba tekrar okuyacak mı? Ne zaman yayınlanacak?? Yayınlansa da burada linkini paylaşsam, di mi ne güzel olur!!!

Fulbright bursu da tamam ;)
Bir koşturmaca başladı ki sormayın, yani tabi daha kafamın içinde, inşallah yakında eylem boyutuma da sirayet eder :))) bende bu biraz zaman alıyor ne yazık ki.

Biraz çarpıntı yaptı bütün bunlar bende. Dahiliyeye bir görünmek gerek galiba..
Şimdilik budur.
Görüşmek üzere

15 Haziran 2011 Çarşamba

mülakat iyi geçti, sonuca 5 gün var!

evet, haberi yukarı yazdım, konumuza dönelim:

canım, bizim uzaktan ifade edebileceğimiz sorunsalımız şöyledir diyebiliriz: (e doktora yazarken devamlı sorunsalına ve materyaline uzaklaşıp durman gerekli)

20. yy.ın başından beri edebiyat, sanat, kuram çevrelerini meşgul eden bir tartışma var, o da şu: modernizm ve avan.t-garde arasındaki ilişki. peter b.ürger'in meşhur kitabı bu ilişkiyi kurguluyor.. e benim konum da bu sorunsala m.arksist bakış açısı ve bu açıdan yola çıkan bir tiyatro incelemesi.

hm. nasıl? başlangıç için fena değil..
ben bu başlangıcı ne zaman terk edeceğim? bu obsesif bir durum.

3 Haziran 2011 Cuma

buraya nerelerden geldik... nerelere gidiyoruz..

şimdi: pazartesi ful.bright mülakatım var..
kafamı toplamam lazım.
bu "indifferent"halimden sıyrılmam lazım.
bunun için de evden çıkıp beyaz fırın a gitmem lazım.
evet.
üzgünüm!
yazarsam oradan yazarım:)

29 Nisan 2011 Cuma

..aslında

aslında neredeyse şöyle diyeceğim:
BB ile GL arasındaki tartışma romantiklerle neoklasikler arasındaki tartışmaya yakın.. neoklasikler biçime kafayı takmışken, romantikler devrimlerini gerçekleştirmek için- en azından yazın (şiir) dünyasında, devamlı tekniğe kafayı yoruyorlardı.. bir aygıt yaratmak ve onu etkin çalıştırmak! işte B.recht'in tiyatrosu! B.recht romantik olduğunu biliyor muydu acaba??

çok güzeel konular bunlar :))

makalem

merhabalar,
beni motive etmesi gereken bir olay: sonunda 1-1,5 yıldır bekleyen makalemi yayınlatıyorum.. çıkınca tekrar haber veririm, herhalde haziran gibi olur.
bu benim doktora ödevlerimden  biri tabi ki. şu doktorayı bir atlatsam da keyifle yoluma devam etsem duygusu çok baskın!yazdığım yazıya baktığımda, onu çok dağınık, flu ve ne diyor bu dedirtecek bir yazı olarak görüyorum. ama henüz bir konunun nispeten başındayken o konu hakkında ne kadar "precise" olunabilir ki? hele ki cımbızlarcasına konuları didikleyenlere tepkili iken?
bu yazı ist. uni. amer. dili dergisinde çıkacaktı, adını yazmıyorum arama motorlarında çıkmasın diye.. ama çok kopukluk oldu. kendi danışman hocamlabile haberleşemiyorum. ben de bizim böülmün dergisine yönlendirdim..şimdi sadece onların istediği formata uyarlamak kaldı..
konusunu da kısaca yazayım:
B.recht tiyatrosu GL'a göre biçimci. öyle mi, değil mi? bir de işin içinde F. J.ameson var. çok iyi yazıyor J.ameson. onun diğer kitaplarını da okumak şart. en son takip ettiğim ütopya ile ilgili olanı. neyse, FJ, GL'ı eleştiriyor. aslında bakıp da tespit ettikleri noktalar aynı. fakat burada yatan kriz nasıl giderilir ya da bu bir kriz midir konusunda tabi ki anlaşaları olanaksız. klasik çağa geri dönülemez.. bu çağın insani ölçeği ile kasik çağınki çok farklı ve doğal olarak farklı türler olarak yansıyor. klasik çağ bir kriter olarak bu çağa uyarlanamaz bu sebeple. zaten tarihsel şuur bundan alıkoyar. BB'in de yaptığı tam da bu aslında. tarihselleştirme.. bunu yapabildiğin süreceayağını yerden kaldırmazsın asla. sadece bu ayağını yere bu tarihselleştirme metoduyla sağlam basma yoğun çaba gerektiriyor, çünkü akıntının tersine yüzüyorsun. e bu da bir biçim oluştuyor dışardan bakan için. fakat bu akıntının tersine yüzmek ya da belki yerçekimine karşı koyma çabası bir teknik kazandırıyor.. ama bu teknik illa bir biçim değil, hele hele biçim arayışı hiç değil. G'ın eleştirdiği gibi, biçimin kendi aşkına varolaması ve kendini koruma çabasındaki durum değil. GL'ın kendi değindiği konuya bir tuzak gibi düştüğünü düşündüm şu an. çünkü biçimler, formlar dünyası gerçekten de kendi metafizik uzamında yaşarlar. klasik çağın biçimine bizim çağımızdan da ancak metafizik uzamdan yaklaşabiliriz. o çağ bitti gitti. bunu diyen tarihin kendisiyse, GL BB'nin tarihselleştirmeye dayalı sahneleme yöntemine neden biçimci der? O sahne bir teknik içerir. O tekniğin uygulanması ise bir biçim doğurabilir, evet ama o biçim adına uygulanan bir teknik değildir bu. Kim korkar hain biçimden? B.in tek derdi tiyatronun hayatı dönüştürme kapasitesini bilemekti..biçim yaratmak değil. Tarih felsefesinin iiçinde doğup kaybolan sanatları anıp onların yasını tutuyorsa Lukacs, B.in tiyatrosunu neden anlayıp takdir edemiyor?

berbat bir dönemde yaşadığı ve çağına nesnel-tarihse açıdan bakamadığı için mi acaba?

11 Nisan 2011 Pazartesi

Cinnet Mekanı

R. L.aban JL tiyatrosunun belkemiğinde duruyor. Okuyorum..
ama okurken kendimi de analiz etmeden duramıyorum! bu benlik hep yoluma çıkıyor! ne kadar kendisiyle kafayı bozmuş bir insanmışım meğer.. anladım ki, insanın özgürleşmesi demek kendinden özgürleşmesi demekmiş! bunu başarmak mümkün mü?

nerden gelindi buralara..Lab.'ın teorisindeki B.ESS: body effort shape and space. individual is the flexible container! of what? of the desire & need?.. (bunlar genelde örtüşmez ya! kişi kendinden bilir işi)

observe and experience yr movements!
my body does not move.. it can't because it is a battle ground for many conflicting instincts, thought, emotions that i just cannot sort out! my body is a poor battle ground.. it cannot move..  it is being destructed from the inside! internally infected. can't move!

being responsive to the impulse is an integral part of the actor's craft...L.MA provides a pracical, nonjudmental process for the actors to honour their authentic responses to the world and all it contains!!

BEING RESPONSIVE TO THEIR IMPULSES----*** ı'd like to track that down as a keyword, please!!
this is where B's distancing formula is pronounced ""CRAP"" YIIHHHHUUUUUU

E.FFORT: içsel tavrımız- dışarıdaki belirleyicilere karşı. bu tavır davranışı yaratıyor.
belirleyici faktörler:
ağırlık
uzam
zaman
akış

bu etkenlerin bir ucundan öbür ucuna hareket halindeyiz; ayrıca kimisi baskın olabilir, diğerleriye eşleşmiş olabilir; çok farklı modeller olabilir... VEEEE, BUNLAR KENDİLERİNİ BELLİ ETMEDEN BEDENİMİZ ÜZERİNDE İKTİDAR KURABİLİR Kİ, BAŞKA ŞEKİLLERDE DAVRANIŞ GÖSTERMEYİ UNUTABİLİR VE HATTA REDDEDEBİLİRİZ!! ne acı! bu çalışmanın acısı biraz fazla kaçabilir, dikkat.. sağda solda yeni farkındalık bombaları vaaarr..... neyddi:
ağırlık
uzam
zaman
akış

L.MA'de en önemli soru: bu davranış/harekete en çok nüfuz eden hangisi?? faktörler eş mi? eş değilse ikincisi, üçüncüsü hangisi?

ayrıca, bir karaktere bürünmeden evvel, bir aktör şunu da anlayacaktır: bir hareket birimi olarak sen kimsin? who are u as a mover?
shape: body's plasticity in adapting to space and accessing it.
shape links the inner world to the outer one. adapting our body to the space around us; architecture, people ad objects.
laba.n's observations: ball, pin, wall, screw-like shapes..

and then.. shape changes!! modes of shape change..

şimdilik bu kadar yetsin. 1 saat yetiyor çalışmak için. diğer deyişle 1 satten fazla çalışamıyorum. aslında dursam belki de gerçekten konsantre olup içine girmeye başlayacağım. labilir denemeli bunu. bir sonraki seans 1,5 saatlik olsun.
---***---***----

28 Mart 2011 Pazartesi

..

evet, buradayız tekrar..
buraya bir şeyler yazdığım zaman, kafamın bulanıklığını net olarak görüp, ben burada duruyorum arkadaş dediğim an oluyor genelde. yani, eğer bir belirsizlik ya da çatışma yaşıyorsan, bunu aşmanın yolu bunu idrakten geçer. ben bu idrak halini uzatanlardanım. orada demlenmeyi seviyorum. yoksa tembelliğim mi beni orada tutuyor??
dem... dem..
dem bu demdir dem bu dem.. deyip tekrar yola konulana dek.. ağırdan.. dekler..demler.. böyle işte!

şimdi, yeterlilik sınavı bir şekilde verildi ya, aslında ben de pek ikna olmuş değilim o sınavda anlattığım şeylere.. yani, eksik! bir şeyi ileri sürebilmek için bayağı ön çalışma yapmak gerekli.. ileri.. ön... pfffpfpfpffff

efendim, JL tiyatrosu avant-garde tiyatro mudur? metin yazarı avant-garde yazar diye onun tiyatrosu da mı öyle olacak?? bu geçersiz bir soru.

lafı eveleyip geveleme..
Çıkış noktası şu: GL ile BB birbirine girmiş. neden, L B'nin tiyatrosunu ekspresyonistlere, biçimciliğe yakın bulmuş. hatta demiş ki, dramatik sanatlar formdan türemiştir, bu sayede bir tür olarak ortadan kaybolmazlar, devamlı evrilirler ve evrile evrile geldikleri yer de biçimciliktir..B'nin tiyatrosunun öğeleri göze biçimcilik olarak görülebilir halbuki ,ama değildir.. karakterlerinin tavırları bir tarihsel bilincin uzantısıdır. bu yüzden hayatla aralarında bir kabullenme ve bu sebeple de bir tür mesafe vardır. (bu mesafe bende de var- hatta bunu yakalamak için çalıştım, ama şimdi de bırakmak çin çalışıyorum) bu tiyayroda gösterilen hayat seyiricisini eyleme itmez, ama onu "discriminating" kılar. yani bir tavır seçmeye yöneltir. bu tiyatrodan bir konu hakkında fikirle, bir duruşla, hatta bir kararla-yargıyla çıkarsınız.B bunu ister. bu da proaktif kılar seyirciyi..

şimdi JL için bunları söyleyebiliyor muyum?
hayır, işin kötüsü, bunu söylesem de kime söyeyeceğim? benim danışmanım tamam, ama bölüm başkanının aklı zatem yatmadı bu konuya.. işte bunlar benim direnç noktalarım. bende zayıflık olarak büyüyorlar ve konuma hakimiyetimi, niyet gücümü azaltıyorlar.. insan destek olacak bir tarafını bulur! ayıp!! bu yüzden şu Amerika bursuna ihtiyacım var ya.. bu dirençlerle bu konuyu burada ele alabilecek miyim bilemiyorum.. alsam da pek rahat olayacak.

pekala, bu noktada bırakıyorum.
şimdi, Fulbright'a yazdığım purpose statement'ımın bir kısmını TR'ye çeviriyorum ve hocama yolluyorum.. o zamandan beri okumuş olduğum ve yeni sorularımla daha da komplike hale getirdiğim (ki buna hocam-sağolsun- "derinleştirme" diyor) versiyonunu hiiiiiiiçççç bulaştırmadan.. off yaaa.. olmadıysa olmamış onlar desin, ben kendimi eleştirip budamaktan bıktım artık!

4 Ocak 2011 Salı

fasulyenin yararları

Efeniiiimm;
bu işleri bırakalım, fasulyeden bahsedelim. yararlarını konuşalım. yazın yapıp durduğumuz, bayıldığımız fasulye.. kış fasulyesi de, güz fasulyesi de hala olan fasulye.. domatesli pilav ve cacıkla yazın kral üçlüsünü oluşturan fasulye.. henüz sarmısaklanma ihtiyacı hissedilmemiş; klasikliğinden ödün vermemiş, tadının nefasetinden asla şekere gerek duyulmamış olan taze fasulye.. konuşalım! bundan konuşalım.. marketlerde donmuşu var! içine domates de atmışlar üstelik! olmaz mı?

konumuz bu olsun. fasulye benim minik oğluma ilk verdiğim sebzelerdendir. aile tarihinde yeri de bir has köşe! şekeri, tuzu görmeden, zeytinyağı ve domates rendesiyleyedi onu benim 7 aylık bebek oğlum! hem de bu ne tat böyle dercesine gözleri çakmak çakmak, avuçlarını yumuk yapa yapa yedi hem de ! bebekler yeni tatlardan hoşlanır ya! benimki hoşlanıyordu valla:)  öle öyle sevdi hep fasulyeyi, ben de bayıla bayıla yaptım hep.. işte fasulyenin kerameti!

Yani joan littlewood tiyatrosu bundan daha değerli olabilir mi? konu mu kalmadı? bari biri fasulyenin kerameti diye bir oyun yazsa da arayı yapsa!

pfpfpfpfpfpfppppppffffffffffffffffffffffffffffffff
pöh!

Efendim;
Joan Littlewood İngiltere'de 50-60larda tiyatroyu tekrar hayatiyetne kavuşturan yönetmen olarak biliniyor- daha doğrusu genel kanı bu. eleştirmen Ken Tynan onu Brechtyen olarak nitelendiriyor ve bu nam salıyor ve gidiyor işte.. Brecht'in oyunlarını oynuyorlar- Cesaret Ana ve II. Richard.  fakat Brechtyen tekniğe yakın olduklarını hiç sanmıyorum. Littlewood daha çok geleneksel ve güncel İngiliz tiyatrosundan, folk geleneklerinden, dans ve şarkılardan, mim sanatından neredeyse bir patchwork çıkarıyor..

çalıştığı oyun yazarlarının çizgisi belli, kendisi koyu sosyalist. bunlar gruun çıkarttığı yeni oyunları değerlendirmek için ölçüt saylabilir. ama bir de klaiklerin yorumu var. bunları da daha gerçekçi yorumlyor mesela Rusya'ya Macbeth ile gidiyorlar, burada Macbeth'in bazı fantastik sahnelerini mantıksız diye rüya sahnesi olarak kurguluyor.. seyirci hedefi belli bir tiyatro olduğu da söylenebilir; çocuklara (okullara) oynamak dışında genelde işçiler, küçük kasabaların halklarına oynuyorlar. aslında burada belirleyici etken nerede sahne bulurlarsa oraa oynamaları, fakat genel müdürleri Gerry raffles tam bir komunist olduğu için o da o ölçekte yerler seçiyor..

En erken parladıkları ve gözde oldukları yer tabi ki Edinburgh. orada 'fringe' olarak nitelendirilmeye başlıyorlar .. gate crasher gibi isimler de konuyor bunlara.

tarihsel şuurları son derece yüksek bir topluluk.  1. ve 2. dünya savaşları ile ilgii çıkardıkları oyunlar bunun göstergesi.

Demeye varacağım laf şu olmalı aslında: çok stilize bir tiyatro bu. yani biçimsel öğeleri çok parlak. Biçime çok dayanıyorlar.. aslında belki de materyali basit, öz ttup biçimi mi çarpıcı yapıyorlar?
basit materyal, basit biçim! olabilir mi?
buradan da lukacs-brect tartışmasına gelebiliriz belki.

burada duruyorum..